Zabytki Nidzicy

Zamek

zamek drzewa

zamek2

Zamek krzyżacki – powstał w II połowie XIV wieku. Budowla z polnego kamienia i cegły wznosi się na rzucie prostokąta (wymiary 62 x 44 metry). Jest on największym pokrzyżackim zamkiem rezydencyjko – obronnym na Mazurach. Zamek był siedzibą wójtów – komturów, urzędów miejskich, był wykorzystany również jako więzienie, a przed 1945 rokiem mieścił się w nim sąd obwodowy. Obecnie zamek mieści się w nim Nidzicki Ośrodek Kultury, Biblioteka Miejska, sale wystawowe prezentujące historię ziemi nidzickiej, hotel, restauracja, galeria sztuki, stała wystawa prac Mistrza Hieronima Skurpskiego, pracownia rzeźby oraz bractwo rycerskie.

Zwiedzanie Zamku

Klasztorek

klasztorek

Klasztorek – Jest to gotycka budowla o charakterze obronnym. Został usytuowany w południowo – wschodnim narożniku miasta i należał do miejskich fortyfikacji. Pierwotnie wschodnia jego część spełniała rolę baszty narożnej. W wiekach późniejszych wykorzystywany był jako szkoła dla niższego personelu kościelnego, koszary, biblioteka miejska, kino. Przed spaleniem w 1914 r. użytkowany był jako spichlerz. Uległ zniszczeniu w 1945 r. Po odbudowie w latach 1967–1988 adaptowany został na filię Archiwum Państwowego.

Ratusz

hn26

Ratusz - Wzniesiony w 1842 r. w miejscu rozebranego w 1824 r. Reprezentuje styl neoklasycystyczny. Wielokrotnie zniszczony. Obecnie siedziba Urzędu Miejskiego w Nidzicy i organizacji pozarządowych.

7 lipca 2013 roku, w wejściu do ratusza wmontowana została „Kapsuła Pamięci„, która otwarta zostanie w 2081 roku - w 700. rocznicę nadania praw miejskich naszemu miastu. W kapsule znalazły się dokumenty, filmy, zdjęcia, listy do potomnych. — Najcenniejsze są zdjęcia tych najmłodszych mieszkańców Nidzicy. Oni być może będą uczestniczyli w otwarciu tej kapsuły w 2081 roku. Osoby uczestniczące w momencie wmurowania kapsuły opowiadają o wzniosłości chwili, wzruszeniu i poczuciu dumy. Symbolika, a nawet aspekt historyczny wydarzenia, są dużo szersze, niż na pierwszy rzut oka mogło się wydawać. Było to wydarzenie, które w pewien sposób zespala mieszkańców Nidzicy, zarówno autochtonów, których rodziny zamieszkują te tereny od wieków,  ludzi przybyłych  tu po II wojnie światowej, jak i nas, „Nowomazurów” - urodzonych na tej ziemi potomków przybyszy, odczuwających już więź z miejscem, w którym przyszło nam żyć, przywiązanie do „Naszej Małej Ojczyzny". Kapsuła pieczętuje pewien okres życia Naszej Ziemi i otwiera nową kartę naszej wspólnej historii.

10 grudnia  2014 roku na nidzickim ratuszu zamontowano kartusz. Płaskorzeźba o wymiarach około 175 cm i szerokości 290 cm. Obecny herb nawiązuje do płaskorzeźby sprzed 1945 roku. Pod kartuszem zamieszczona została sentencja Seneki "RADŹ SIĘ PRZESZŁOŚCI, KIERUJ TERAŹNIEJSZOŚCIĄ, PATRZ W PRZYSZŁOŚĆ". Projekt kartusza oraz wyboru sentencji dokonał Paweł Bukowski. płaskorzeźbę wykonał Szymon Malinowski.

Kościół św. Wojciecha

kosciol sw wojciecha

Kościół św. Wojciecha – Zbudowany w XIV w. i włączony do miejskiego systemu obronnego, w zachodniej części miasta. Fragment murów obronnych został zachowany do dnia dzisiejszego i widoczny jest przy wejściu na plebanię parafii katolickiej od strony kościoła. Pierwszą wzmiankę o kościele znajdujemy w dokumencie lokacyjnym miasta z 1381 r. Uroczyste poświęcenie przeprowadzono w 1404 r. Na skutek działań wojennych w 1914 r. kościół ponownie spłonął. Odbudowano go w latach 1920–1924, nadając mu pseudorenesansowy styl, który zachował się do tej pory.

                       Krótki zarys historii kościoła św. Wojciecha W Nidzicy wg Proboszcza Ks. dr. Jana Rymkiewicza                    Przebiegający przez Nidzicę główny szlak handlowy z południa nad Bałtyk sprawiła to, że u stóp wzgórza zaczęła powstawać osada handlowa. Szybki rozwój pogrodzia nastąpił z chwilą, gdy Krzyżacy w 1381r. przystąpili do budowy zamku murowanego na miejsce drewnianego - tuż obóz na wzgórzu polodowcowym. równolegle zaczyna się budowa kościoła, który boczną swą ścianą opiera się na murach obronnych miasta od strony zachodniej. Kościół zbudowany był w stylu gotyckim. W ciągu wieków ulegał pożarom, a tym samym przeobrażeniom - pożary : w 1664, 1804, 1914 i na skutek przebudowy utracił pierwotny styl gotycki. (Mury magistratu pochodzą z czasów średniowiecza). do elewacji bocznej od strony wschodniej przylega wieża gotycka, której zakończenie jest nowsze. - Po ostatniej odbudowie w 1920r. uzyskał kościół pseudorenesansowy charakter. - Nidzica należała do diecezji Kwidzyńskiej. Po apostazji biskupa kwidzyńskiego (Niemca) wprowadzono tutaj gwałtem luteranizm, a stawiający temu opór kapłan katolicki proboszcz Nidzicy, Polak, ks. Piotr został skuty i uwięziony. Od owego czasu do roku 1946r. kościół ten pozostawał we władaniu ewangelików. Wnętrze kościoła świadczył o przystosowaniu go do charakteru ich nabożeństw. W roku 1946r. kościół ten zwrócono katolikom.

 

Kościół Ewangelicko – Augsburski p.w. św. Krzyża

kosciol ewangelicki

Kościół Ewangelicko – Augsburski p.w. św. Krzyża – Zbudowany został w latach 1858–1860 w stylu neogotyckim, wieżę dobudowano w 1890 r. Drewniany strop jest kasetonowy. Wewnętrzny wystrój stanowi zbiór cennych zabytków sztuki sakralnej z terenu południowego Mazur. Są to przede wszystkim malowane na drewnie dawne obrazy ołtarzowe (najstarszez XV w.) oraz rzeźby w drewnie, pochodzące z dawnych kościołów ewangelickich.

Dawny browar

winiarnia

Dawny browar – Powstał w 1868 r. i pierwotnie nosił nazwę „Schlossbrauerei Neidenburg” (Browar Zamkowy Nidzica). Po zakończeniu działań wojennych w browarze mieściła się rozlewnia oranżady a po remoncie w 1958 r. powstała Nidzicka Wytwórnia Win i Miodów Pitnych. Dawny „Browar Zamkowy” w 1992 r. decyzją Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, został wpisany do rejestru zabytków jako ciekawy przykład XIX – wiecznego budownictwa przemysłowego. Obecnie jest on w rękach prywatnych i nosi nazwę: Wytwórnia Win i Miodów Pitnych w Nidzicy.

Łyński Młyn

lynski mlyn

Łyński Młyn - Zbudowany na początku biegu rzeki Łyny. Pierwsze o nim wzmianki sięgają 1387 r. Po spiętrzeniu wody utworzono małe jeziorko o powierzchni 1 ha. Pierwszym właścicielem młyna był w 1387 r. brat Zakonu Krzyżackiego komtur Johann von Baffort z Ostródy. Początkowo w młynie mielono zboże, później przystosowano go do przeróbki kaszy. W 1657 r. budynki gospodarcze młyna wykorzystywali sukiennicy z Nidzicy jako folusz (do wyrobu sukna), napędzając prasy wodą. Podczas I wojny światowej młyn zajęty był przez Rosjan. Po wojnie młyn funkcjonował jeszcze parę lat. Obecnie Łyński Młyn wykorzystywany ma być jako Regionalne Centrum Edukacyjne oraz Stacja Dydaktyczno -Badawcza Uniwersytetu Warmińsko Mazurskiego.
Folusz - budynek lub pomieszczenie, w którym mieści się folusz – maszyna do obróbki (folowania) sukna. Warsztat przemysłowy, zajmujący się taką obróbką sukna.
Pierwotnie, poczynając od późnego średniowiecza, folusze istniały w pobliżu wszystkich ośrodków, w których zajmowano się produkcją tkanin wełnianych. Ponieważ wymagają one wody zarówno do napędu urządzenia foluszniczego (przy pomocy koła wodnego) jak i do zwilżania tkanin w procesie folowania, stawiano je zwykle nad odpowiednio wydajnymi ciekami wodnymi. Były to z reguły niewielkie (do ok. 30 m²) budynki drewniane, w terenach górskich zwykle konstrukcji zrębowej, na nizinach często bardziej prymitywne, kryte gontem, dranicami lub strzechą. Mieściło się w nich koryto (stępa), w którym umieszczano tkaninę, system stęporów (młotów) podnoszonych rytmicznie przez wał z odpowiednio zamocowanymi klinami oraz palenisko z kotłem, w którym podgrzewano wodę z odpowiednimi dodatkami do zwilżania tkaniny. Wał napędzany był kołem wodnym, zwykle nasiębiernym, a woda doprowadzana była często specjalnie wykopaną młynówką i systemem drewnianych koryt. Praktycznie wszystkie elementy napędu również były wykonywane z drewna.

Kamień Tatarski

kamien tatarski

„Kamień Tatarski”-  to największy na Mazurach głaz narzutowy pozostawiony przez ustępujący lodowiec. Jego obecne wymiary to: obwód 19 m, długość 6,5 m, szerokość 4m, wysokość 1,8 m. Pierwotne jego wymiary nie są znane. Zmieniały się one z biegiem lat na skutek rozbijania głazu, w celu wyrobu kamieni młyńskich i budowlanych. Nazwa „Kamień Tatarski” wywodzi się od legendy, dotyczącej obrony miasta Nidzica przed najazdem Tatarów.

Zamek z lotu ptaka

Turniej rycerski w Nidzicy

Gmina Nidzica jesienią

logo cz300