Zabytki Nidzicy

Zamek

zamek drzewa

zamek2

Zamek krzyżacki – powstał w II połowie XIV wieku. Budowla z polnego kamienia i cegły wznosi się na rzucie prostokąta (wymiary 62 x 44 metry). Jest on największym pokrzyżackim zamkiem rezydencyjko – obronnym na Mazurach. Zamek był siedzibą wójtów – komturów, urzędów miejskich, był wykorzystany również jako więzienie, a przed 1945 rokiem mieścił się w nim sąd obwodowy. Obecnie zamek mieści się w nim Nidzicki Ośrodek Kultury, Biblioteka Miejska, sale wystawowe prezentujące historię ziemi nidzickiej, hotel, restauracja, galeria sztuki, stała wystawa prac Mistrza Hieronima Skurpskiego, pracownia rzeźby oraz bractwo rycerskie.

Klasztorek

klasztorek

Klasztorek – Jest to gotycka budowla o charakterze obronnym. Został usytuowany w południowo – wschodnim narożniku miasta i należał do miejskich fortyfikacji. Pierwotnie wschodnia jego część spełniała rolę baszty narożnej. W wiekach późniejszych wykorzystywany był jako szkoła dla niższego personelu kościelnego, koszary, biblioteka miejska, kino. Przed spaleniem w 1914 r. użytkowany był jako spichlerz. Uległ zniszczeniu w 1945 r. Po odbudowie w latach 1967–1988 adaptowany został na filię Archiwum Państwowego.

Ratusz

hn26

Ratusz - Wzniesiony w 1842 r. w miejscu rozebranego w 1824 r. Reprezentuje styl neoklasycystyczny. Wielokrotnie zniszczony. Obecnie siedziba Urzędu Miejskiego w Nidzicy i organizacji pozarządowych.

7 lipca 2013 roku, w wejściu do ratusza wmontowana została „Kapsuła Pamięci„, która otwarta zostanie w 2081 roku - w 700. rocznicę nadania praw miejskich naszemu miastu. W kapsule znalazły się dokumenty, filmy, zdjęcia, listy do potomnych. — Najcenniejsze są zdjęcia tych najmłodszych mieszkańców Nidzicy. Oni być może będą uczestniczyli w otwarciu tej kapsuły w 2081 roku. Osoby uczestniczące w momencie wmurowania kapsuły opowiadają o wzniosłości chwili, wzruszeniu i poczuciu dumy. Symbolika, a nawet aspekt historyczny wydarzenia, są dużo szersze, niż na pierwszy rzut oka mogło się wydawać. Było to wydarzenie, które w pewien sposób zespala mieszkańców Nidzicy, zarówno autochtonów, których rodziny zamieszkują te tereny od wieków,  ludzi przybyłych  tu po II wojnie światowej, jak i nas, „Nowomazurów” - urodzonych na tej ziemi potomków przybyszy, odczuwających już więź z miejscem, w którym przyszło nam żyć, przywiązanie do „Naszej Małej Ojczyzny". Kapsuła pieczętuje pewien okres życia Naszej Ziemi i otwiera nową kartę naszej wspólnej historii.

10 grudnia  2014 roku na nidzickim ratuszu zamontowano kartusz. Płaskorzeźba o wymiarach około 175 cm i szerokości 290 cm. Obecny herb nawiązuje do płaskorzeźby sprzed 1945 roku. Pod kartuszem zamieszczona została sentencja Seneki "RADŹ SIĘ PRZESZŁOŚCI, KIERUJ TERAŹNIEJSZOŚCIĄ, PATRZ W PRZYSZŁOŚĆ". Projekt kartusza oraz wyboru sentencji dokonał Paweł Bukowski. płaskorzeźbę wykonał Szymon Malinowski.

Kościół św. Wojciecha

kosciol sw wojciecha

Kościół św. Wojciecha – Zbudowany w XIV w. i włączony do miejskiego systemu obronnego, w zachodniej części miasta. Fragment murów obronnych został zachowany do dnia dzisiejszego i widoczny jest przy wejściu na plebanię parafii katolickiej od strony kościoła. Pierwszą wzmiankę o kościele znajdujemy w dokumencie lokacyjnym miasta z 1381 r. Uroczyste poświęcenie przeprowadzono w 1404 r. Na skutek działań wojennych w 1914 r. kościół ponownie spłonął. Odbudowano go w latach 1920–1924, nadając mu pseudorenesansowy styl, który zachował się do tej pory.

                       Krótki zarys historii kościoła św. Wojciecha W Nidzicy wg Proboszcza Ks. dr. Jana Rymkiewicza                    Przebiegający przez Nidzicę główny szlak handlowy z południa nad Bałtyk sprawiła to, że u stóp wzgórza zaczęła powstawać osada handlowa. Szybki rozwój pogrodzia nastąpił z chwilą, gdy Krzyżacy w 1381r. przystąpili do budowy zamku murowanego na miejsce drewnianego - tuż obóz na wzgórzu polodowcowym. równolegle zaczyna się budowa kościoła, który boczną swą ścianą opiera się na murach obronnych miasta od strony zachodniej. Kościół zbudowany był w stylu gotyckim. W ciągu wieków ulegał pożarom, a tym samym przeobrażeniom - pożary : w 1664, 1804, 1914 i na skutek przebudowy utracił pierwotny styl gotycki. (Mury magistratu pochodzą z czasów średniowiecza). do elewacji bocznej od strony wschodniej przylega wieża gotycka, której zakończenie jest nowsze. - Po ostatniej odbudowie w 1920r. uzyskał kościół pseudorenesansowy charakter. - Nidzica należała do diecezji Kwidzyńskiej. Po apostazji biskupa kwidzyńskiego (Niemca) wprowadzono tutaj gwałtem luteranizm, a stawiający temu opór kapłan katolicki proboszcz Nidzicy, Polak, ks. Piotr został skuty i uwięziony. Od owego czasu do roku 1946r. kościół ten pozostawał we władaniu ewangelików. Wnętrze kościoła świadczył o przystosowaniu go do charakteru ich nabożeństw. W roku 1946r. kościół ten zwrócono katolikom.

 

Kościół Ewangelicko – Augsburski p.w. św. Krzyża

kosciol ewangelicki

Kościół Ewangelicko – Augsburski p.w. św. Krzyża – Zbudowany został w latach 1858–1860 w stylu neogotyckim, wieżę dobudowano w 1890 r. Drewniany strop jest kasetonowy. Wewnętrzny wystrój stanowi zbiór cennych zabytków sztuki sakralnej z terenu południowego Mazur. Są to przede wszystkim malowane na drewnie dawne obrazy ołtarzowe (najstarszez XV w.) oraz rzeźby w drewnie, pochodzące z dawnych kościołów ewangelickich.

Dawny browar

winiarnia

Dawny browar – Powstał w 1868 r. i pierwotnie nosił nazwę „Schlossbrauerei Neidenburg” (Browar Zamkowy Nidzica). Po zakończeniu działań wojennych w browarze mieściła się rozlewnia oranżady a po remoncie w 1958 r. powstała Nidzicka Wytwórnia Win i Miodów Pitnych. Dawny „Browar Zamkowy” w 1992 r. decyzją Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, został wpisany do rejestru zabytków jako ciekawy przykład XIX – wiecznego budownictwa przemysłowego. Obecnie jest on w rękach prywatnych i nosi nazwę: Wytwórnia Win i Miodów Pitnych w Nidzicy.

Łyński Młyn

lynski mlyn

Łyński Młyn - Zbudowany na początku biegu rzeki Łyny. Pierwsze o nim wzmianki sięgają 1387 r. Po spiętrzeniu wody utworzono małe jeziorko o powierzchni 1 ha. Pierwszym właścicielem młyna był w 1387 r. brat Zakonu Krzyżackiego komtur Johann von Baffort z Ostródy. Początkowo w młynie mielono zboże, później przystosowano go do przeróbki kaszy. W 1657 r. budynki gospodarcze młyna wykorzystywali sukiennicy z Nidzicy jako folusz (do wyrobu sukna), napędzając prasy wodą. Podczas I wojny światowej młyn zajęty był przez Rosjan. Po wojnie młyn funkcjonował jeszcze parę lat. Obecnie Łyński Młyn wykorzystywany ma być jako Regionalne Centrum Edukacyjne oraz Stacja Dydaktyczno -Badawcza Uniwersytetu Warmińsko Mazurskiego.
Folusz - budynek lub pomieszczenie, w którym mieści się folusz – maszyna do obróbki (folowania) sukna. Warsztat przemysłowy, zajmujący się taką obróbką sukna.
Pierwotnie, poczynając od późnego średniowiecza, folusze istniały w pobliżu wszystkich ośrodków, w których zajmowano się produkcją tkanin wełnianych. Ponieważ wymagają one wody zarówno do napędu urządzenia foluszniczego (przy pomocy koła wodnego) jak i do zwilżania tkanin w procesie folowania, stawiano je zwykle nad odpowiednio wydajnymi ciekami wodnymi. Były to z reguły niewielkie (do ok. 30 m²) budynki drewniane, w terenach górskich zwykle konstrukcji zrębowej, na nizinach często bardziej prymitywne, kryte gontem, dranicami lub strzechą. Mieściło się w nich koryto (stępa), w którym umieszczano tkaninę, system stęporów (młotów) podnoszonych rytmicznie przez wał z odpowiednio zamocowanymi klinami oraz palenisko z kotłem, w którym podgrzewano wodę z odpowiednimi dodatkami do zwilżania tkaniny. Wał napędzany był kołem wodnym, zwykle nasiębiernym, a woda doprowadzana była często specjalnie wykopaną młynówką i systemem drewnianych koryt. Praktycznie wszystkie elementy napędu również były wykonywane z drewna.

Kamień Tatarski

kamien tatarski

„Kamień Tatarski”-  to największy na Mazurach głaz narzutowy pozostawiony przez ustępujący lodowiec. Jego obecne wymiary to: obwód 19 m, długość 6,5 m, szerokość 4m, wysokość 1,8 m. Pierwotne jego wymiary nie są znane. Zmieniały się one z biegiem lat na skutek rozbijania głazu, w celu wyrobu kamieni młyńskich i budowlanych. Nazwa „Kamień Tatarski” wywodzi się od legendy, dotyczącej obrony miasta Nidzica przed najazdem Tatarów.

Zamek z lotu ptaka

Turniej rycerski w Nidzicy

Gmina Nidzica jesienią

logo cz300